Əmək · 8 dəq oxu

Əmək hüquqları: işçi üçün tam hüquqi bələdçi

Əmək haqqı gecikdirilibsə, işdən haqsız çıxarılmısınızsa, hamilə qadın və ya əlilliyi olan işçisinizsə — hüquqlarınızı bilmək birinci addımdır. Bu bələdçi hər mövzunu qısaca izah edir və ətraflı məqalələrə yönləndirir.

Qısa cavab: İşçilərin hüquqları Əmək Məcəlləsi ilə qorunur — əmək haqqının vaxtında ödənilməsi, qanunsuz işdən çıxarılmaya qarşı müdafiə, hamilə qadınlar və əlilliyi olan şəxslər üçün xüsusi təminatlar daxil olmaqla. Hüquq pozulduqda işçi əmək müfəttişliyinə və ya məhkəməyə müraciət edə bilər. Hər halın nəticəsi əmək müqaviləsindən, sənədlərdən və konkret şərtlərdən asılıdır (Əmək Məcəlləsinin 172-ci, 178-ci maddələri; Əmək Məcəlləsinin 68, 70 və 71-ci maddələri; Əmək Məcəlləsinin 79-cu maddəsi; Əmək Məcəlləsinin 300-cü maddəsi).

İşçi ilə işəgötürən arasındakı münasibətlərdə hüquq pozuntuları çox vaxt sənədlərin və müddətlərin düzgün idarə olunmaması ilə ağırlaşır. Əsas suallar bunlardır: əmək haqqı gecikdirildikdə nə etməli, haqsız işdən çıxarılmaya qarşı necə müdafiə olunmalı, hamilə qadınların və əlilliyi olan işçilərin hansı təminatları var. Aşağıda hər mövzunu qısaca izah edir və ətraflı bələdçiyə keçid veririk.

Əmək haqqı gecikdirildikdə nə etməli?

Əmək haqqı qanunla müəyyən edilmiş vaxtda ödənilməlidir. Gecikmə işçiyə tələb irəli sürmək və müvafiq orqanlara müraciət etmək hüququ verir.

→ Ətraflı: Əmək haqqı gecikdirilərsə işçinin hüquqları

Haqsız işdən çıxarılma halında nə etməli?

İşdən çıxarılma yalnız qanunla müəyyən əsaslarla mümkündür. Əsassız çıxarılma mübahisə edilə, işə bərpa və kompensasiya tələb oluna bilər.

→ Ətraflı: İşdən qanunsuz çıxarılma

Hamilə qadınların əmək hüquqları nələrdir?

Hamilə qadınların işdən çıxarılmaya qarşı xüsusi müdafiəsi, məzuniyyət və iş şəraiti təminatları var. Bu hüquqlar qanunla qorunur.

→ Ətraflı: Hamilə qadın iş hüquqları

Əlilliyi olan şəxslərin əmək təminatları nələrdir?

Əlilliyi olan işçilərin iş şəraiti, müdafiə və müəyyən hallarda işdən çıxarılmaya qarşı qorunma kimi xüsusi təminatları var.

→ Ətraflı: Əlilliyi olan şəxslərin əmək hüquqları

Açar məqamlar:
  • İşçi hüquqları Əmək Məcəlləsi ilə qorunur
  • Əmək haqqı qanunla müəyyən vaxtda ödənilməlidir (Əmək Məcəlləsi, maddə 172)
  • İşdən çıxarılma yalnız qanuni əsaslarla mümkündür; əsassız çıxarılma mübahisə edilə bilər (Əmək Məcəlləsi, maddə 68, 71, 76, 296 və 300)
  • Hamilə qadınların işdən çıxarılmaya qarşı xüsusi müdafiəsi var (Əmək Məcəlləsi, maddə 79, 1-ci hissə)
  • Əlilliyi olan işçilərin xüsusi əmək təminatları var (Əmək Məcəlləsi, maddə 16, 54, 79, 91, 119; "Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları haqqında" Qanun, maddə 21-25)
  • Hüquq pozulduqda əmək müfəttişliyi və ya məhkəmə yolu var

Əmək mübahisələrində vaxtında atılan addım və düzgün sənədləşmə çox vaxt nəticəni müəyyən edir. Vəziyyətinizə uyğun dəqiq hüquqi mövqe üçün bizimlə əlaqə saxlayın və ya WhatsApp-a yazın.

Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və hüquqi məsləhət hesab edilmir.

Tez-tez verilən suallar

Əmək haqqım gecikdirilirsə nə edə bilərəm? +

Tələb irəli sürmək, müfəttişliyə və ya məhkəməyə müraciət hüququnuz var.

İşəgötürən məni istədiyi vaxt işdən çıxara bilər? +

Xeyr, yalnız qanuni əsaslarla (Əmək Məcəlləsi, maddə 68, 71, 76, 296 və 300).

Hamiləyəm, işdən çıxarıla bilərəmmi? +

Qanunla xüsusi müdafiə var (Əmək Məcəlləsi, maddə 79, 1-ci hissə).

Əsassız işdən çıxarıldım, işə bərpa mümkündürmü? +

Mübahisə edilə və bərpa/kompensasiya tələb oluna bilər.

Əmək mübahisəsi hara aiddir? +

Əmək müfəttişliyi və ya məhkəmə (linklənmiş məqalələrdə izah).

Növbəti addım

İndi nə etməliyəm?

Əmək hüquqlarınız pozulubsa, vaxtında addım atmaq nəticəni müəyyən edir. Pulsuz məsləhət üçün WhatsApp-a yazın.